عبارت ایمنی

عبارات ايمني و عبارات خطر در برچسب‌گذاري

روح‌الله قاسم زاده، كارشناس بهداشت حرفه‌اي 

در روش بر چسب‌گذاري (Labeling) به كدهاي S و R اشاره مي‌شود. مفاهيم اين كدها به قرار ذيل مي‌باشند:

الف : عبارت ايمني (Safety Phrase)

اين عبارت معمولا با كد S بر روي برچسب ديده مي‌شود. به عنوان مثال كد اسيد سولفوريک S: 2-26-36 مي‌باشد. يعني اين ماده بايد دور از دسترس اطفال نگهداري شود – در صورت تماس با چشم‌ها، محل را با آب شستشو داده و به پزشک مراجعه نماييد – در طول کار از لباس محافظ مناسب استفاده شود.

ب: عبارت خطر (Risk Phrase)

اين عبارت معمولا با كد R برروي برچسب ديده مي‌شود. به عنوان مثال كد اسيد سولفوريک R-35 مي‌باشد. يعني اين ماده سوختگي‌هاي خورنده شديد ايجاد مي‌نمايد. 

در رابطه با عبارات ايمني كدهاي S1 الي S62 به صورت ذيل تعريف مي‌شوند:

S1 – در محل امن نگهداري شود.

S2 – دور ازدسترس اطفال نگهداري شود.

S3 – در جاي خنک نگهداري شود.

S4 – دور از محل زندگي نگهداري شود.

S5 – در مايعي که توسط کارخانه سازنده توصيه شده نگهداري شود.               

S5.1 – آب

S5.2 - نفت

S6 – در گاز بي‌اثر که توسط کارخانه سازنده توصيه شده نگهداري شود.

S6.1 – نيتروژن

S6.2 – آرگون

S6.3 – دي اکسيد کربن

S7 – در ظرف کاملا در بسته نگهداري شود.

S8 – در ظرف کاملا خشک نگهداري شود.

S9 – در محلي با تهويه خوب نگهداري شود.

S10 – ندارد.

S11 – از نفوذ هوا جلوگيري شود.

S12 – در ظرف مهر و موم شده نگهداري شود.

S13 – به دور از مواد غذايي، نوشيدني و خوراک دام نگهداري شود.

S14 – به دور از مواد ناسازگار که توسط کارخانه سازنده اعلام شده نگهداري شود.

14.1 – فلزات سنگين، اسيدها، بازها.

14.2 – اکسيدکننده‌ها و اسيدها و فلزات سنگين

14.3 - آهن

14.4 – آب و بازها

14.5 - اسيدها

14.6 - بازها

14.7 – فلزات

14.8 – اکسيدکننده‌ها و اسيدها

14.9 – مواد آلي قابل اشتعال

14.10 – مواد قابل اشتعال، اسيدها

14.11 – مواد قابل اشتعال

S15 – دور از گرما نگهداري شود.

S16 – به دور از منابع جرقه و احتراق نگهداري شود.

S17 – به دور مواد قابل احتراق نگهداري شود.

S18 – درب ظرف با احتياط باز شود.

S19 – ندارد.

S20 – در هنگام استفاده از خوردن و آشاميدن خودداري شود.

S21 – در هنگام استفاده سيگار نکشيد.

S22 – گرد و غبار آن را تنفس نکنيد.

S23 – بخارات آن را تنفس نکنيد.        

23.1 – گازهاي آن را تنفس نکنيد.

23.2 – بخارات آن را تنفس نکنيد.

23.3 – اسپري آن را تنفس نکنيد.

23.4 – فيوم‌هاي آن را تنفس نکنيد.

23.5 – بخارات و اسپري آن را تنفس نکنيد.

S24 – از تماس با پوست اجتناب شود.

S25 – از تماس با چشم‌ها اجتناب شود.

S26 – در صورت تماس با چشم‌ها، محل را سريعا با آب جاري شسته و به پزشک مراجعه کنيد.

S27 – سريعا همه لباس‌ها را عوض کنيد.

S28 – بعد از تماس با پوست محل را سريعا با کف صابون فراوان بشوييد.

28.1 – با آب

28.2 – آب و صابون

28.3 – آب و صابون، در صورت امکان پلي‌اتيلن گليکول 400

28.4 – پلي‌اتيلن گليکول 300 و اتانول (2 به 1) و مقداري آب و صابون.

28.5 – پلي‌اتيلن گليکول 400

28.6 – پلي‌اتيلن گليکول 400 با آب فراوان

28.7 – آب و صابون اسيدي

S29 – در فاضلاب تخليه نکنيد.

S30 – هرگز به اين محصول آب اضافه نکنيد.

S31 – دور از موارد قابل انفجار نگهداري شود.

S32 – ندارد.

S33 – نکات ايمني در مورد مواد  و اجسام الکتريسيته‌دار را رعايت نماييد.

S34 – از ايجاد اصطکاک و وارد آمدن ضربه خودداري کنيد.

S35 – مواد زايد و ظروف بايد به روش ايمني دفع شود.

S36 – از لباس محافظ مناسب استفاده کنيد.

S37 – از دستکش مناسب استفاده کنيد.

S38 – اگر تهويه کافي نبود از ماسک تنفس مناسب استفاده کنيد.

S39 – از عينک مناسب استفاده کنيد.

S40 – کف محل کار و اشياي آلوده را با ماده‌اي که توسط کارخانه سازنده توصيه کرده تميز نماييد.

S41 – در صورت آتش‌سوزي يا انفجار از استنشاق فيوم‌ها خودداري شود.

S42 – به هنگام انتشار دود يا اسپري کردن، از تجهيزات تنفسي مناسب استفاده کنيد.

S43 – در صورت بروز حريق از خاموش کننده‌اي که توسط کارخانه سازنده توصيه شده استفاده کنيد.

43.1 – آب

43.2 – خاموش کننده آب يا پودر

43.3 – خاموش کننده پودر، هرگز از آب استفاده نشود.

43.4 – دي‌اکسيد کربن، هرگز از آب استفاده نشود.

43.5 – هالون‌ها، هرگز از آب استفاده نشود.

43.6 – ماسه، هرگز از آب استفاده نشود.

43.7 – پودر فلزات، هرگز از آب استفاده نشود. 

43.8 – ماسه، دي‌اکسيدکربن يا پودر، هرگز از آب استفاده نشود.

S44 – در صورت احساس ناراحتي به پزشک مراجعه کنيد (در صورت امکان برچسب را نشان دهيد)

S45 – به هنگام بروز حادثه يا احساس ناراحتي سريعا به پزشک مراجعه کنيد (در صورت امکان برچسب را به پزشک نشان دهيد).

S46 – در صورت خوردن آن سريعا به پزشک مراجعه کنيد – ظرف يا برچسب را به پزشک نشان دهيد.

S47 – در دماي پايين نگهداري شود.

S48 – با توجه به نوع ماده در آب نگهداري شود.

S49 – فقط در ظرف اصلي نگهداري شود.

S50 – اجازه ندهيد با مواد زير مخلوط شود:

50.1 - اسيدها

50.2 - قلياها

50.3 – اسيدهاي قوي، بازهاي قوي، فلزات غير آهني

S51 – فقط در محلي با تهويه خوب استفاده شود.

S52 – توصيه نمي‌شود به مقدار زياد در داخل محيط استفاده شود.

S53 – از تماس با آن اجتناب شود (قبل از استفاده دستورالعمل آن را بگيريد) .

S54 – ندارد.

S55 – ندارد.

S56 – مواد زايد و ظروف خطرناک و ضايعات ويژه آن را در نقطه‌اي جمع کنيد.

S57 – از ظرف مخصوص استفاده کرده و از آلوده کردن محيط اجتناب کنيد.

S58 – ندارد.

S59 – با مراجعه به کارخانه سازنده و تهيه کننده اطلاعات بازيافت را بدست آوريد.

S60 – اين ماده و ظروف آن بايد به عنوان ضايعات خطرناک دفع شوند.

S61 – از رها کردن آن در محيط اجتناب شود (مراجعه به دستورالعمل مخصوص MSDS).

S62 – در صورت خوردن، از استفراغ جلوگيري شود. سريعا به پزشک مراجعه کرده و ظرف يا برچسب را به پزشک نشان دهيد.

كدهاي ترکيبيS

S1/2 = در محل امن (قفل دار) و دور از دسترس اطفال نگهداري مي‌شود.

S3/7/9 = در ظرفي کاملا در بسته در محل خنک و با تهويه خوب نگهداري شود.

S3/9 = در ظرفي کاملا در بسته در محلي با تهويه خوب نگهداري شود.

S3/9/14 = در محل خنک با تهويه خوب بدور از مواد زير نگهداري شود:

3/9/14.1 = فلزات سنگين، اسيدها و قلياها

3/9/14.2 = اکسيد کننده، اسيدي، ترکيبات فلزي سنگين

3/9/14.3 = آهن

3/9/14.4 = آب و قلياها

3/9/14.5 = اسيدها

3/9/14.6 = قلياها

3/9/14.7 = فلزات

3/9/14.8 = اکسيدکننده و مواد اسيدي

3/9/14.49 = فقط در ظرف اصلي در محل خنک با تهويه خوب بدور از مواد ذيل نگهداري شود:

3/9/14.1/49 = ترکيبات فلزي سنگين اسيدها و قلياها

3/9/14.2/49 = اکسيد کننده، اسيدها ترکيبات فلزي سنگين

3/9/14.3/49 =  آهن

3/9/14.4/49 = آب و قلياها

3/9/14.5/49 = اسيدها

3/9/14.6/49 = قلياها

3/9/14.7/49 = فلزات

3/9/14.8/49 = اکسيد کننده و اسيد

3/9/49 =در ظرف اصلي در جاي خنک در محلي با تهويه خوب

3/14 = در جاي خنک بدور از مواد ذيل نگهداري شود:

3/14.1 = مواد کاهنده ترکيبات فلزي سنگين، اسيدها و قلياها

3/14.2 = اکسيدکننده ، مواد اسيدي ترکيبات فلزي سنگين

3/14.3 = آهن

3/14.4 = آب و قلياها

3/14.5 = اسيدها

3/14.6 = قلياها

3/14.7 = فلزات

3/14.8 = اکسيدکننده و مواد اسيدي

S7/8 = در ظرف کاملا در بسته و خنک نگهداري شود.

S7/9 = در ظرف کاملا در بسته در محلي با تهويه خوب نگهداري شود.

S20/21 = در موقع کار و استفاده، از خوردن آشاميدن و سيگار کشيدن خودداري کنيد.

S24/25 =  از تماس با پوست و چشم‌ها اجتناب شود.

S36/37 = از دستکش و عينک مناسب استفاده کنيد.

S36/37/39 = از لباس، دستکش و عينک مناسب استفاده کنيد.

S36/39 = از لباس و عينک مناسب استفاده کنيد.

S37/39 = از دستکش و عينک مناسب استفاده کنيد.

S47/49 = فقط در ظرف اصلي و در دمايي که توسط کارخانه سازنده توصيه شده نگهداري ‌شود.  
 

در رابطه با عبارات خطر كدهاي R1 الي R68 به صورت ذيل تعريف مي‌شوند:

R1 – در حالت خشک قابل انفجار است.

R2 – در اثر ضربه، اصطکاک، آتش و يا ديگر منابع جرقه، خطر انفجار وجود دارد.

R3 – در اثر ضربه، اصطکاک، آتش و يا ديگر منابع جرقه، خطر انفجار زياد است.

R4 – شکل ترکيبات فلزي بسيار حساس و قابل انفجار است.

R5 – گرما ممکن است باعث انفجار شود.

R6 – در صورت وجود يا عدم وجود هوا، قابل انفجار است.

R7 -  ممکن است آتش بگيرد.

R8 – در صورت تماس با مواد قابل احتراق ممکن است آتش بگيرد.

R9 – در صورت ترکيب با مواد قابل احتراق خطر انفجار وجود دارد.

R10 – قابل اشتعال است.

R11 – قابليت اشتعال بالا دارد.

R12 – به شدت مشتعل مي‌شود.

R13 – گاز مايع با اشتعال بالا

R14 – با آب واکنش شديد مي‌دهد.

R15 – در صورت تماس با آب، گازهاي قابل اشتعال زيادي توليد مي‌کند.

R16 – در صورت تماس و اختلاط با مواد اکسيد کننده، خطر انفجار وجود دارد.

R17 – در هوا خود بخود مشتعل مي‌شود.

R18 – در هنگام استفاده و مخلوط هوا و بخار ممکن است مشتعل يا منفجر شود.

R19 – ممکن است پروکسيدهاي قابل انفجار تشکيل دهند.

R20 – براي تنفس مضر است.

R21 – در تماس با پوست، مضر است.

R22 – اگر خورده شود، مضر است.

R23 – براي تنفس سمي است.

R24 – در تماس با پوست، سمي است.

R25 – اگر خورده شود، سمي است.

R26 – براي تنفس، خيلي سمي است.

R27 – در تماس با پوست خيلي سمي است.

R28 – اگر خورده شود خيلي سمي است.

R29 – در تماس با آب گاز سمي توليد مي‌کند (آزاد مي‌کند).

R30 – هنگام استفاده ممکن است شديدا مشتعل شود.

R31 – در تماس با اسيدها گاز سمي توليد مي‌کند (آزاد مي‌کند).

R32 – در تماس با اسيدها گاز خيلي سمي آزاد مي‌کند.

R33 – خطر اثرات تجمعي وجود دارد.

R34 – باعث سوختگي مي‌شود.

R35 – باعث سوختگي‌هاي شديد مي‌شود.

R36 – باعث تحريک چشم‌ها مي‌شود.

R37 – باعث تحريک سيستم تنفس مي‌شود.

R38 – باعث تحريک پوست مي‌شود.

R39 – خطر خيلي جدي و اثرات غير قابل برگشت وجود دارد.

R40 – اثر سرطان‌زاي محدودي مشاهده شده است.

R41 – خطر آسيب جدي به چشم‌ها وجود دارد.

R42 – در صورت تنفس ممکن است باعث حساسيت شود.

R43 – در صورت تماس با پوست ممکن است باعث حساسيت شود.

R44 – در صورت محبوس شدن گرما خطر انفجار وجود دارد.

R45 – ممکن است باعث سرطان شود.

R46 – ممکن است باعث آسيب توارث ژنتيکي شود.

R47 – ممکن است باعث تولد ناقص شود.

R48 – در تماس طولاني، خطر جدي داشته و باعث آسيب به سلامتي فرد مي‌شود.

R49 – در صورت تنفس ممکن است باعث سرطان شود.

R50 – براي موجودات آبي خيلي سمي است.

R51 - براي موجودات آبي سمي است.

R52 - براي موجودات آبي ضرر دارد.

R53 - در طولاني مدت ممکن است باعث اثرات مضر در محيط آبي شود.

R54 – براي کليه گياهان سمي است.

R55 – براي کليه جانوران سمي است.

R56 – براي موجودات خاکي سمي است.

R57 – براي زنبور عسل سمي است.

R58 – در تماس طولاني مدت ممکن است باعث اثرات مضر در محيط شود.

R59 – براي لايه ازون خطرناک است.

R60 – ممکن است به حاصلخيزي خاک آسيب برساند.

R61 – ممکن است باعث آسيب به جنين شود.

R62 – خطر صدمه به حاصلخيزي خاک وجود دارد.

R63 – امکان وارد شدن صدمه به جنين وجود دارد.

R64 – ممکن است باعث صدمه به بچه‌هايي که با شير مادر تغذيه مي‌شوند، گردد.

R65 – اگر خورده شود مضر است؛ ممکن است باعث آسيب ديدگي شود.

R66 – در صورت تکرار تماس ممکن است باعث خشکي و ترک پوست شود.

R67 – بخارات آن ممکن است باعث گيجي و خواب آلودگي شود.

R68 – خطر اثرات غير قابل برگشت ممکن است وجود داشته باشد. 
 

كدهاي ترکيبي R

R14/15 – به شدت با آب واکنش داده و گازهاي قابل اشتعال آزاد مي‌کند.

R45/29 – با آب واکنش داده و گازهاي سمي و قابل اشتعال آزاد مي‌کند.

R20/21 – در صورت تماس با پوست و استنشاق مضر است.

R20/22 - در صورت خوردن و استنشاق مضر است.

R20/21/22 – در صورت خوردن، استنشاق و تماس با پوست مضر است.

R21/22 – در صورت خوردن و تماس با پوست مضر است.

R23/24 – در تماس با پوست و استنشاق، مسموميت ايجاد مي‌کند.

R23/25 - در صورت خوردن و استنشاق مسموميت ايجاد مي‌کند.

R23/24/25 – در صورت استنشاق، خوردن و تماس با پوست مسموميت ايجاد مي‌کند.

R24/25 – در صورت تماس با پوست يا خوردن مسموميت ايجاد مي‌کند.

R26/27 – در صورت استنشاق و تماس با پوست مسموميت شديد ايجاد مي‌کند.

R26/28 – در صورت استنشاق و خوردن مسموميت شديد ايجاد مي‌کند.

R26/27/28 – در صورت استنشاق، تماس با پوست و خوردن، مسموميت شديد ايجاد مي‌کند.

R27-28 – در تماس با پوست و خوردن مسموميت شديد ايجاد مي‌کند.

R36/37 – چشم ها و دستگاه تنفسي را تحريک مي‌کند.

R36/38 – باعث تحريک چشم‌ها، و پوست مي‌شود.

R36/37/38 – باعث تحريک چشم‌ها دستگاه تنفسي و پوست مي‌شود.

R37/38 – باعث تحريک دستگاه تنفسي و پوست مي‌شود.

R42/43 – در صورت استنشاق و تماس با پوست ممکن است باعث حساسيت شود.

   + روح اله قاسمزاده - ٥:۱٢ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٦/٧/٢٤